Hoe werkt een kettingzaag? Uitleg & Tips voor juist gebruik

Als jij op zoek bent naar informatie over onder andere de werking van kettingzagen, de types en hoe je een kettingzaag het best kan gebruiken, dan ben je hier op de juiste plek!

In dit artikel bespreken we alles over kettingzagen. We beginnen met de basiswerking van een kettingzaag, daarna hoe je deze start, hoe je het best kan zagen en als laatst bespreken we de verschillende type kettingzagen en waar je een kettingzaag allemaal voor kan gebruiken. 

Direct naar een onderwerp? 

De werking van een kettingzaag

Een kettingzaag is een handig en krachtig gereedschap dat wordt gebruikt voor het zagen van hout. Dit kan variëren van het snoeien van takken tot het doorzagen van dikke boomstammen in je tuin. 

Een kettingzaag werkt door middel van een motor die een zaagketting aandrijft. Deze ketting loopt rond een lang metalen blad, bekend als het zaagblad of de geleider. De tanden op de ketting grijpen in het hout en snijden erdoorheen terwijl de ketting rond het blad beweegt. (bekijk hier de wiki over kettingzagen)

Dit zijn de basisonderdelen van een kettingzaag:

  • Motor: dit kan een benzinemotor of een elektrische motor zijn.
  • Zaagblad: een lang, plat stuk metaal waar de ketting omheen loopt.
  • Zaagketting: heeft scherpe tanden die ervoor zorgen dat je door hout kan zagen.
  • Handvat: hier houd je de zaag mee vast.
  • Veiligheidsfuncties: zoals een kettingrem, die de ketting stopt als de zaag plotseling terugslaat.
Werking van een benzine kettingzaag uitgelegd.
Werking van een elektrische kettingzaag uitgelegd.

Hoe start je een kettingzaag?

Het starten van een kettingzaag is afhankelijk van welk type je hebt: benzine of elektrisch. Hieronder lees je twee korte stappenplannen voor het veilig en juist starten van een kettingzaag.

Starten van een benzine kettingzaag

met de onderstaande stappen start jij altijd je benzine kettingzaag op de juiste en veilige manier.

Stap 1 veiligheidscontrole

Controleer of de kettingrem is geactiveerd, deze blokkeert de werking van de ketting, en controleer of je nog genoeg brandstof en olie in je kettingzaag hebt zitten.

Stap 2 plaatsen kettingzaag

Na de veiligheidscontrole leg je de kettingzaag op een vlakke ondergrond en zorg je ervoor dat de ketting niet tegen de grond of andere voorwerpen kan komen.

Stap 3 choke aanzetten

Het wordt aangeraden om de choke, als deze aanwezig is, aan te zetten om de koude motor van de kettingzaag gemakkelijk te starten. Zonder choke kan dit best lastig zijn.

Stap 4 starten

Na de vorige 3 stappen is het tijd om de kettingzaag daadwerkelijk te starten. Houd de kettingzaag stevig vast en plaats je voet op de achterste handgreep en trek rustig maar met kracht aan het startkoord. Het is normaal als het niet meteen lukt, dus trek een aantal keer stevig aan het koord.

Stap 5 zet de choke uit

Als de kettingzaag eventjes draait (ongeveer 1 minuut) dan kan je de choke uitzetten en beginnen met zagen. 

Starten van een elektrische kettingzaag

met de onderstaande stappen start jij altijd je elektrische kettingzaag op de juiste en veilige manier.

Stap 1 veiligheidscontrole

Controleer of de kettingrem is geactiveerd, deze blokkeert de werking van de ketting, en check of er nog genoeg kettingolie aanwezig is. 

Stap 2 aansluiten 

Heb je een elektrische kettingzaag dan moet je deze aansluiten aan het stroom. Heb je een accu kettingzaag? Dan plaats je de volle accu’s in de kettingzaag.

Stap 3 plaatsen 

Plaats de kettingzaag op een veilige ondergrond en zorg ervoor dat de ketting geen voorwerpen of de vloer kan raken.

Stap 4 starten

Na de vorige 3 stappen is het tijd om de kettingzaag daadwerkelijk te starten. Houd de kettingzaag stevig vast en zorg ervoor dat je stevig staat. Druk vervolgens de startknop of aan/uitschakelaar aan. 

Stap 5 check

Controleer kort of alles goed werkt en begin daarna aan het zagen.

Lees hieronder tips over hoe je het best kan zagen met je kettingzaag.

Zagen met een kettingzaag tips

Tip 1. Draag veiligheidskleding

Een van de belangrijkste aspecten van het werken met een kettingzaag is je eigen veiligheid. Zorg ervoor dat je altijd stevige handschoenen, zaagbroeken of kappen, veiligheidsschoenen, gehoorbescherming en een veiligheidsbril of gezichtsscherm draagt. Deze uitrusting beschermt je tegen rondvliegend hout, gehoorschade en eventuele verwondingen door de kettingzaag.

Tip 2. Controleer de kettingzaag regelmatig

Voordat je de kettingzaag weer uit de schuur haalt en deze wil gebruiken is het goed om altijd het volgende te controleren:

Controleer de kettingspanning

Pak de ketting bij de bovenkant van het zaagblad en trek deze omhoog. De ketting zou van het blad moeten komen, maar niet meer dan ongeveer 0,6 cm. Als de ketting te los zit, kan deze tijdens het gebruik van het blad schieten. Is de ketting te strak, dan kan dit extra slijtage aan de motor en de ketting zelf veroorzaken.

Controleer de scherpte van de tanden

Voel de randen voorzichtig (met handschoenen aan) voel je aan de randen van de tanden. Ze zouden scherp moeten aanvoelen, vergelijkbaar met de rand van een mes. Is dit niet meer het geval, dan kan je met een speciale vijlset de tanden slijpen. 

Controleer het oliepeil

De meeste kettingzagen hebben een doorzichtig kijkvenster waar je het oliepeil kunt zien. Controleer of het niveau tussen de minimale en maximale markeringen ligt. Als het oliepeil te laag is, moet je deze bijvullen. Je vult dit bij met speciale kettingzaagolie en dus niet met een andere soort olie.

Tip 3. Voorkom terugslag

Terugslag treedt op wanneer de punt of het bovenste deel van het zaagblad van de kettingzaag onverwachts iets raakt, of wanneer de ketting vastloopt. Dit kan gebeuren wanneer de punt van het zaagblad een hard voorwerp raakt, zoals een spijker in het hout, of wanneer het in een krappe plek wordt gebruikt waar het gemakkelijk kan vastlopen. 

Wanneer terugslag gebeurt kan de kettingzaag met geweld omhoog en naar achteren schieten in jouw richting.

Voorbeeld van terugslag

Stel je voor dat je een boomstam aan het doorzagen bent. Je beweegt de zaag door het hout, maar de punt van het zaagblad komt per ongeluk te dicht bij een tak die zich boven of aan de zijkant van de hoofdstam bevindt. 

Als de punt van het zaagblad deze tak raakt, kan de ketting plotseling vastlopen. Omdat de motor van de kettingzaag nog steeds probeert de ketting rond het blad te draaien, en deze plotseling wordt gestopt, wordt de hele zaag omhoog en in jouw richting geduwd. Dit gebeurt echt heel snel en kan leiden tot verwondingen.

Zo voorkom je terugslag:

Vermijd het gebruik van de tip: bij het zagen moet je voorkomen dat je de punt van het zaagblad gebruikt, vooral het bovenste stuk hiervan. Dit deel van het blad is het meest gevoelig voor terugslag.

Gebruik een stevige tweehandige grip: houd altijd beide handen stevig op de kettingzaag, met je linkerhand op de voorste handgreep en je rechterhand op de handgreep met de trekker. Dit helpt je om de zaag beter te controleren en snel te reageren als er iets dreigt mis te gaan.

Stand van je lichaam: probeer ervoor te zorgen dat je nooit direct achter de zaag staat. Positioneer jezelf zodanig dat je aan de zijkant van de zaaglijn staat. Dit vermindert het risico dat de zaag je raakt als er terugslag optreedt.

Werk met de juiste snelheid: forceer de zaag niet in het hout; laat de kettingzaag vooral het werk doen. Door te drukken in het hout verhoog je het risico op vastlopen en dus op terugslag.

Inspecteer het hout op obstakels: voordat je begint met zagen, controleer je het hout op spijkers, schroeven of andere vreemde objecten die de ketting kunnen laten vastlopen.

Type kettingszagen

Benzine Kettingzaag

Voordelen:

  • Sterk: benzine kettingzagen zijn krachtiger dan elektrische en accu kettingzagen, waardoor ze geschikt zijn voor zwaardere zaagklussen zoals het vellen van grote bomen of het zagen van dikker hout.
  • Mobiel: ze hebben geen stroombron nodig en zijn daardoor overal inzetbaar.

Nadelen:

  • Zwaarder: deze zagen zijn meestal zwaarder dan hun elektrische tegenhangers, wat ze minder handzaam maakt, vooral voor langdurig gebruik.
  • Meer onderhoud: Benzine kettingzagen vereisen regelmatig onderhoud, zoals het bijvullen van brandstof en het vervangen van bougies.
  • Lawaai en uitstoot: ze zijn luidruchtiger en produceren uitlaatgassen, wat ze minder milieuvriendelijk maakt.

Benzine kettingzagen zijn ideaal voor buitengebruik in bosrijke of landelijke gebieden waar zware taken uitgevoerd moeten worden en geen elektriciteit beschikbaar is.

Elektrische Kettingzaag (met snoer)

Voordelen:

  • Lichter en stiller: deze kettingzagen zijn lichter en produceren minder lawaai dan benzine kettingzagen.
  • Minder onderhoud: ze hebben minder onderhoud nodig, met geen benzine om bij te vullen of motoronderdelen om te onderhouden.
  • Direct starten: starten met de druk op een knop, zonder het gedoe van een startkoord.

Nadelen:

  • Bereik beperkt door snoer: je bent beperkt tot de lengte van het snoer, wat de mobiliteit kan beperken.
  • Minder krachtig: over het algemeen minder krachtig dan benzine kettingzagen.

Elektrische kettingzagen zijn ideaal voor licht tot matig zaagwerk in je tuin of op plaatsen waar een stopcontact beschikbaar is.

Accu Kettingzaag

Voordelen:

  • Draadloze mobiliteit: biedt de mobiliteit zonder de beperkingen van een snoer.
  • Milieuvriendelijk: produceert geen uitlaatgassen en maakt minder lawaai dan benzine kettingzagen.
  • Makkelijk te gebruiken: meestal lichter dan benzine kettingzagen en eenvoudig te starten.

Nadelen:

  • Beperkte accuduur: de werkduur is afhankelijk van de accucapaciteit, wat kan variëren en mogelijk niet geschikt is voor langdurige taken zonder een oplaadpauze.
  • Minder sterk dan benzine: hoewel de technologie snel vordert, zijn accu kettingzagen meestal minder krachtig dan benzine kettingzagen.

Accu kettingzagen zijn perfect voor licht tot matig zaagwerk rondom het huis en voor gebruik op plaatsen waar geen elektriciteit beschikbaar is en waar het geluidsniveau en uitlaatgassen een probleem kunnen vormen, zoals in woonwijken.

Ook interessant:
Alles over bladblazer
Alles over Grasmaaien

Welkom bij Buitenspullen.nl! Ik ben Ruben, en samen met mijn collega Robbert, zijn wij jouw gidsen in de wereld van het buitenleven. Of je nu de perfecte tuinuitrusting zoekt of het ideale zwembad wilt vinden, wij hebben de tips en adviezen die je nodig hebt.

Ontdek onze blogs en gidsen en maak van je buitenruimte iets bijzonders! 🌿🏕️🏊 Lees meer over ons.